Expositie Eibergse Textielindustrie

Wie kende niet het winkeltje van de KTV in Eibergen?

Ex-KTV medewerksters Gerrie te Velthuis en Riki Loodeweegs openen expositie Eibergse textielindustrie.

“Textiel mus vot, de piepn gungn daal”. Museum de Scheper organiseert van 9 juli t/m 28 september een expositie over de voor Eibergen eens zo belangrijke textielfabrikant, de Koninklijke Textielveredelingsindustrie (KTV). De opening vindt plaats op 9 juli om 15.30 uur door Bertus Te Raa.

In 1830 werd door de familie ten Cate in Eibergen een blekerij gestart die zich in de loop der jaren ontwikkelde van stoomblekerij tot textielveredelingsfabriek. In dit tijdperk evolueerde de huisvlijt van de wevers op de boerderij tot een industriële bezigheid.

De Belg Bouquié haalde de wevers en hun getouwen vanuit hun boerderijen naar de ‘Kastanjefabriek’ (nu hotel), waar ongestoord en georganiseerd aan de productie van textiel gewerkt kon worden. Hij regelde een brug over de Berkel voor de noodzakelijke verbindingen over de weg en zo kreeg Eibergen – een klein plaatsje in de Achterhoek – een plek in de textielindustrie aan de oostgrens van ons land.

 

Daarna kwam er behoefte aan de veredeling van de stoffen, zodat de Eibergse Stoomblekerij, later de KTV, een stempel op de Eibergse geschiedenis kon drukken. Na 1915 werd de stoommachine wegens capaciteitsproblemen gesloopt en ging men over op krachtstroom van “De Berkelstreek”. Prakke – toentertijd ook een bekende Eibergse ondernemer – was een toeleverancier voor de textielindustrie, hier werden drijfriemen voor de machines en pickers voor de weefmachines gemaakt, die wereldwijd werden afgezet.

Na W.O. II werd er een (personeels)winkeltje op het terrein geopend, waar werknemers en hun familieleden stoffen en kleding tegen een lage prijs konden kopen. Toen het aantal werknemers afnam, konden ook anderen hier mooie stoffen en kant-en-klare artikelen kopen. Wie heeft er geen dekbedovertrek of theedoek ooit bij de KTV gekocht? In het museum zijn diverse stoffen, werktuigen, pickers, foto’s en andere herinneringen aan de KTV te bewonderen, met dank aan iedereen die deze uitgebreide expositie mogelijk heeft gemaakt.

Met de uitspraak: ”Textiel mus vot, de piepn gungn daal” kwam er na bijna 175 jaar niet alleen een einde aan een belangrijk stuk bedrijfsgeschiedenis, maar het betekende voor Eibergen ook het einde van het vroeg-industrieel tijdperk. In het kader van de herontwikkeling zijn enkele gebouwen behouden als herinnering aan een energiek verleden. De spoorbrug over de Berkel is gerestaureerd en dient als fietsverbinding. Anno 2019 is hier de moderne woonwijk Op de Bleek verrezen waar de grote, verlengde fabrieksschoorsteen een centrale plek inneemt.

De dichter Jan Luyken (1649) schreef als literaire erfenis een lofdicht over de bleker:

Om ’t lijnwaad schoon en wit te bleiken,
Is ’t nodig eerst in loog te weiken,
Begooten en gespreid op ’t veld,
Werd alles door de lucht herstelt.

Op woensdagavond 25 september houdt Martin Louwers, voormalig KTV-medewerker, een lezing over het werk op de KTV.